• Amakuru / AMAKURU-YO-HANZE


Urugereko rw’Urukiko rw’Ubujurire rwa Paris rwafashe icyemezo cyo gutesha agaciro umwanzuro wari wafashwe mbere wo kudakurikirana Agathe Kanziga Habyarimana, umugore w’uahoze ari perezida w’ u Rwanda, Juvenal Habyarimana, rutegeka ko iperereza ku byaha akekwaho rikomeza, nk’uko byatangajwe n’ibiro ntaramakuru  by’Abafaransa (AFP).

Icyemezo cy’urukiko cyari giteganyijwe gusomwa ku wa 08 Mata 2026, cyaje gusubikwa ku mpamvu zitatangajwe ku mugaragaro, mbere yo gufatwa mu buryo butunguranye ku mpande zikurikirana uru rubanza.

Ubujurire bwahinduye icyerekezo cy’urubanza

Iki cyemezo gishya kije gikurikira ubujurire bwatanzwe n’impande z’abarega, batanyuzwe n’umwanzuro w’urukiko wo mu mwaka ushize wavugaga ko nta bimenyetso bihagije bihari byatuma Kanziga akurikiranwa mu butabera.

Urwo ruhande rwagaragaje ko hari ibimenyetso bikwiye kongera gusuzumwa mu buryo bwimbitse, rukemeza ko gufunga dosiye byari kwihutirwa kandi bidahagije.

Urukiko rw’Ubujurire rwemeranyije n’iyo myanzuro, rutegeka ko iperereza rikomeza kugira ngo hakusanywe amakuru menshi ashobora gutuma hafatwa umwanzuro ufite ishingiro.

Ibyaha n’ibirego ashinjwa

Agathe Kanziga Habyarimana, wahoze ari umugore wa Juvénal Habyarimana, ashinjwa n’imiryango ifasha abarokotse Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 kugira uruhare mu gutegura no gushyigikira ubwicanyi bwabaye muri uwo mwaka.

Mu bashyigikiye ikirego harimo umuryango Collectif des parties civiles pour le Rwanda, umaze imyaka myinshi ukurikirana abantu bakekwaho uruhare muri Jenoside baba mu Bufaransa.

Aba barega bavuga ko Kanziga yari mu bagize uruhare mu miyoborere y’icyo gihe, bityo ko agomba kubazwa ku ruhare yaba yaragize mu byabaye.

Uruhande rw’uregwa rwigaragaza

Abunganira Kanziga bo bahakana ibyo aregwa byose, bakavuga ko nta kimenyetso gifatika kimuhuza n’ibyaha bya Jenoside.

Bavuga kandi ko na we ubwe ari umwe mu bagizweho ingaruka n’ibyabaye mu 1994, bagaragaza ko yahungiye mu mahanga nyuma y’iraswa ry’indege y’umugabo we ndetse n’itangira ry’ubwicanyi.

Ku bwabo, ibi birego bifite aho bihuriye na politiki kurusha ubutabera.

Urugendo rurerure rw’ubutabera mu Bufaransa

Kuva mu 2007, Kanziga ari mu iperereza ry’ubutabera bw’u Bufaransa, ariko kugeza ubu ntaragezwa imbere y’urukiko ngo aburanishwe ku mugaragaro.

Ibi bituma uru rubanza rufatwa nk’urumaze igihe kirekire rukurikiranywe, rukaba ruri mu zindi dosiye zikomeye z’abakekwaho uruhare muri Jenoside yakorewe Abatutsi bakiri mu mahanga.

Icyemezo cy’Urukiko rw’Ubujurire gisobanuye ko iperereza rikomeza, kikaba gishobora gutuma mu minsi iri imbere hafatwa icyemezo cyo kuregera Kanziga mu rukiko cyangwa se kongera gufunga dosiye bitewe n’ibizava mu iperereza.

 

 

Impaka ku butabera n’ukuri

Ku miryango y’abarokotse Jenoside, iki cyemezo gifatwa nk’intambwe y’ingenzi iganisha ku gushaka ukuri no gutanga ubutabera ku bahohotewe.

Gusa ku rundi ruhande, abunganira Kanziga bagaragaza impungenge ko iperereza rishobora kuba rishingiye ku gitutu cya politiki, bagasaba ko ryakorwa mu mucyo no ku bimenyetso bifatika.

Icyo byerekana ku rwego mpuzamahanga

Uru rubanza rugaragaza uburyo ibihugu by’i Burayi bikomeje gukurikirana abantu bakekwaho ibyaha bya Jenoside baba ku butaka bwabyo, n’ubwo hari impaka ku buryo bikorwa n’igihe bifata.

Icyemezo cyo gukomeza iperereza kuri Agathe Kanziga Habyarimana gishobora kuzagira ingaruka zikomeye ku buryo izindi dosiye nk’izi zifatwa mu gihe kiri imbere.

Mu gihe iperereza rikomeje, amaso yerekejwe ku butabera bw’u Bufaransa kugira ngo harebwe niba uru rubanza ruzagera ku rwego rwo kuburanishwa, cyangwa niba ruzongera gufungwa.

Icyizere cy’abashaka ubutabera kiracyahari, ariko urugendo rwo kugera ku kuri no ku mucyo ruracyari rurerure.

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments