• Amakuru / POLITIKI

Umuyobozi wa MONUSCO, James Swan, yagejeje ku Nama y’Umutekano y’Umuryango w’Abibumbye ishusho y’uko ibintu byifashe muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), agaragaza ko hari intambwe yatewe mu biganiro bigamije amahoro, ariko ko hakomeje kubaho ibibazo bikomeye by’umutekano, ubutabazi n’imiyoborere, cyane cyane mu Burasirazuba bw’igihugu.

Mu kiganiro yagejeje ku Nama y’Umutekano ku wa Kabiri tariki ya 29 Nzeri 2026, Swan yagarutse ku bikorwa bya dipolomasi byagiye bikorwa mu rwego rwo gushaka umuti w’amakimbirane amaze igihe mu Burasirazuba bwa RDC.

Yavuze ko inzira z’ibiganiro zibera i Washington, i Doha ndetse n’ibikorwa by’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe, zagaragaje intambwe zishimishije mu gushaka igisubizo cya politiki ku bibazo by’umutekano bikomeje kuvugwa muri RDC.

Icyakora, nubwo izo ntambwe zitanga icyizere, Swan yagaragaje ko hakiri urugendo rurerure kugira ngo ibyo byumvikanweho mu biganiro bihinduke impinduka zifatika ku butaka.

Mu mezi ashize, ikibazo cy’umutekano muke mu Burasirazuba bwa RDC cyakomeje gukurura ibiganiro bya dipolomasi, aho ibihugu n’imiryango mpuzamahanga byagiye bishaka uburyo bwo guhosha imirwano no guteza imbere ibiganiro hagati y’impande zihanganye.

Washington na Doha byabaye mu byerekezo by’ingenzi by’ibiganiro bigamije gushakira umuti ikibazo, mu gihe Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe nawo wakomeje kugira uruhare mu bikorwa bigamije amahoro n’umutekano ku mugabane.

Swan yavuze ko intambwe imaze guterwa muri izi nzira ari ingenzi, ariko ko hakenewe ubushake buhoraho bwo gushyira mu bikorwa ibyumvikanweho.

Kuri we, ibiganiro bya dipolomasi bigomba kuganisha ku bikorwa bifatika bishobora kugabanya umutekano muke no guha abaturage icyizere cy’uko amahoro ashobora kuboneka.

Nubwo hari intambwe mu rwego rwa dipolomasi, Umuyobozi wa MONUSCO yagaragaje ko umutekano mu Burasirazuba bwa RDC ukomeje kuba ikibazo gikomeye.

Ibice byo mu Burasirazuba bw’igihugu bimaze imyaka myinshi bibamo imitwe yitwaje intwaro n’imirwano, ibintu byagize ingaruka ku baturage, ibikorwa by’ubukungu ndetse n’imibereho rusange.

Umutekano muke watumye abaturage benshi bahunga ingo zabo, abandi babura uburyo bwo kubona serivisi z’ibanze, mu gihe ibikorwa by’ubutabazi nabyo bikomeje gukenerwa ku rugero rwo hejuru.

Swan yagaragaje ko gukemura ikibazo cy’umutekano bidakwiye kugarukira gusa ku biganiro bya politiki, ahubwo ko hakenewe n’ingamba zifatika zo kurinda abasivili no guteza imbere umutekano urambye.

Ikindi kibazo Swan yagarutseho ni icy’ubutabazi.

Amakimbirane amaze igihe mu Burasirazuba bwa RDC yagize ingaruka ku miriyoni z’abaturage, cyane cyane abavuye mu byabo kubera imirwano n’umutekano muke.

Aba baturage bakenera ibiribwa, amazi, aho kuba, ubuvuzi n’izindi serivisi z’ibanze. Mu bice bimwe na bimwe, umutekano muke ushobora no gutuma imiryango itabara igira imbogamizi zo kugera ku baturage bakeneye ubufasha.

Swan yashimangiye ko gukemura ikibazo cy’umutekano ari ingenzi no mu rwego rwo koroshya ibikorwa by’ubutabazi no gufasha abaturage gusubira mu buzima busanzwe.

Mu ijambo rye, Umuyobozi wa MONUSCO yanagaragaje ko hari ibibazo bya politiki bigikeneye gukemurwa.

Inzira y’amahoro isaba ko impande bireba zikomeza ibiganiro, zikubahiriza ibyo zumvikanyeho kandi zigashyira imbere igisubizo cya politiki aho kwishingikiriza ku mbaraga za gisirikare.

Ibi ni ingenzi cyane ku Burasirazuba bwa RDC, ahakomeje kuba ikibazo cy’imibanire hagati y’impande zitandukanye, ndetse n’ibibazo by’umutekano bifite aho bihuriye n’ibihugu byo mu karere.

MONUSCO, ubutumwa bw’Umuryango w’Abibumbye bwo gufasha mu kugarura no kubungabunga amahoro muri RDC, bukomeje kugira uruhare mu bikorwa bijyanye no kurinda abasivili no gushyigikira inzira z’amahoro.

Icyakora, mu gihe ikibazo cy’umutekano gikomeje kuba ingorabahizi, uruhare rw’ubutumwa bw’Umuryango w’Abibumbye rukomeje kugendana n’ibiganiro n’inzego za RDC ndetse n’abandi bafatanyabikorwa.

James Swan yashimangiye ko ibikorwa bya MONUSCO n’ibikorwa bya dipolomasi bigomba gukomeza gushyigikira intego imwe yo kugera ku mahoro arambye.

Mu ishusho yatanze, Swan yashimye intambwe imaze guterwa, ariko agaragaza ko igikomeye ari uguhindura ibyo biganiro n’amasezerano ibikorwa bigaragara ku butaka.

Ku baturage bo mu Burasirazuba bwa RDC, umusaruro w’inzira y’amahoro uzapimirwa cyane cyane ku kuba imirwano yagabanuka, umutekano ukiyongera, abasivili bakarindwa ndetse n’abavuye mu byabo bakabona uburyo bwo gusubira mu ngo zabo.

Ibi bituma intambwe za Washington, Doha n’Umuryango wa Afurika Yunze Ubumwe zifatwa nk’igice cy’ingenzi cy’inzira, ariko hakenewe ko impande bireba zikomeza kubahiriza ibyo zumvikanyeho kugira ngo amahirwe ari mu biganiro avemo impinduka zifatika.

James Swan kandi yagaragaje ko ikibazo cya RDC gifite isura nyinshi, kuko usibye umutekano, hakenewe no gukemura ibibazo by’ubutabazi na politiki.

Bityo, mu gihe ibiganiro bya dipolomasi bikomeje gutanga icyizere, ikibazo gikomeye gisigaye ni ukureba niba izo mbaraga zizatanga umusaruro ugaragara mu buzima bw’abaturage no mu mutekano wo mu Burasirazuba bwa RDC.

Ku ruhande rw’Umuryango w’Abibumbye, gukomeza gushyigikira inzira ya politiki, kurinda abasivili no gufasha mu gukemura ibibazo by’ubutabazi bikomeje kuba bimwe mu by’ingenzi mu gushaka amahoro arambye muri RDC.

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments