• Amakuru / AMAKURU-YO-HANZE

Mu gihe  ingabo za Leta ya  Ethiopia zikomeje ibitero byo kurwanya abarwanya a TPLF mu Ntara ya  Tigray abasivili nibo bakomeje gusiga ubuzima muri  ibyo  bitero aho  abagera  kuri 52 aribo baguye mu mirwano  yabaye ku munsi w’ejo

Ibi  bibaye nyuma y’uko ingabo za Leta zisubije umujyi wa Alamata ku wa Mbere, ubu zikaba  zakomereje ibitero byazo mu Majyaruguru aho  zihanganye n’ingabo n’abarwanyi b’Ishyaka TPLF, Front populaire de libération du Tigré, mu nkengero z’umujyi wa Korem.

Korem iherereye ku ntera y’ibilometero bigera ku 100 mu Majyepfo ya Mekele, umurwa mukuru w’Intara ya Tigray.

Ibyo gutera imbere kw’ingabo za Leta bibaye nyuma y’uko muri Tigray hongeye kwaduka imirwano ikomeye, ibintu byatumye havuka impungenge ko amasezerano y’amahoro yasinyiwe i Pretoria muri Afurika y’Epfo mu 2022 ashobora kuba atakiri kubahirizwa uko bikwiye.

Ayo masezerano yari yarashyizweho umukono agamije guhagarika intambara yamaze imyaka ibiri ihanganishije Leta nkuru ya Etiyopiya n’ingabo z’Abanya-Tigray.

Iyo ntambara yagize ingaruka zikomeye ku baturage, aho  yahitanye abantu benshi ndetse ituma ibihumbi bya abandi benshi bava mu byabo.

Amasezerano ya Pretoria yari yaratanze icyizere ko impande zari zihanganye zigiye gushyira intwaro hasi, zigatangira inzira yo gukemura ibibazo binyuze muri politiki n’ibiganiro.

Kongera kubura kw’imirwano muri Tigray ubu biri gutera impungenge ko amakimbirane ashobora gukwira no mu tundi turere.

Imirwano yamaze kugera mu bice bihana imbibi na Tigray, mu gihe abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’umutekano muke.

Ikindi kibazo gikomeye n’ihunga ry’abaturage ,aho imiryango myinshi ihunga aho yari ituye ishaka ahantu hatekanye, ibintu bikomeje kongera ibibazo by’ubutabazi muri aka karere.

Ibikorwa by’itumanaho na byo byahungabanye mu bice bimwe na bimwe, bituma kumenya uko ibintu byifashe ku butaka no kugeza ubufasha ku babukeneye birushaho kugorana.

Mu gihe ingabo za Leta n’abarwanyi ba TPLF bakomeje imirwano, abaturage basanzwe ni bo bakomeje guhura n’ingaruka zikomeye.

Raporo ivuga ko abasivili 52 bishwe mu mirwano iheruka, bikaba byongera impungenge ku mutekano w’abaturage bari mu bice birimo intambara.

Imiryango mpuzamahana itanga ubutabazi ndetse n’abaharanira amahoro bakomeje kwibutsa impande zihanganye ko abasivili bagomba kurindwa kandi ko hakenewe inzira zo kugeza ubufasha ku baturage bari mu kaga.

Uko imirwano ikomeza kwiyongera, abantu n’imiryango bitandukanye bakomeje gusaba ko impande zihanganye zigabanya ibikorwa bya gisirikare kandi zikongera gusubira ku meza y’ibiganiro.

Abahamagarira impande zombi kugabanya ubushyamirane bavuga ko ibiganiro ari byo bishobora gufasha gukumira ko ikibazo cyongeye guhinduka intambara yagutse nk’iyabaye hagati ya 2020 na 2022.

Kugeza ubu, kongera kubura kw’imirwano y’ubutabazi muri Tigray byatumye ibibazo by’umutekano n’ubutabazi byongera kuboneka , mu gihe hari impungenge ko gukomeza imirwano bishobora kugira ingaruka ku baturage benshi no ku mutekano w’akarere muri rusange.

Abakurikiranira hafi ibintu muri Etiyopiya bakomeje kwibaza niba impande zombi zizashobora guhagarika imirwano no gusubira mu biganiro, kugira ngo amasezerano y’amahoro ya Pretoria yongere abe umusingi wo gukemura amakimbirane mu buryo bwa politiki.

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments