• Imikino / FOOTBALL


Umutoza w’umupira w’amaguru ukomoka mu Bwongereza, Stephen Constantine, yagarutse ku rugendo rwe rwo gutoza amakipe n’ibihugu bitandukanye ku isi, agaragaza uko yageze mu Rwanda, imbogamizi yahuye na zo mu kazi ke ndetse n’imigambi afite mu guteza imbere umupira w’amaguru w’u Rwanda.

Mu kiganiro yagiranye n’urubuga rwa GOAL, mu kiganiro cyihariye cyiswe Brits Abroad, Constantine yavuze ko urugendo rwe mu mupira w’amaguru rwamunyujije mu bihugu bitandukanye birimo Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Chypre, Nepal, Malawi, Sudani, u Buhinde, Pakistan ndetse n’u Rwanda aho atuye muri Kigali.

Urukundo rw’umupira w’amaguru rwatangiye akiri muto

Constantine yavuze ko yatangiye gukunda umupira w’amaguru mu ntangiriro z’imyaka ya 1970, ubwo yajyaga kureba umukino wahuje Tottenham na Arsenal, amakipe yo mu Bwongereza.

Nubwo se yari umufana wa Tottenham, we yakunze Arsenal kuva icyo gihe, ndetse avuga ko ari umufana wayo ukomeye.

Yagerageje amahirwe yo kuba umukinnyi wabigize umwuga, abanza gukora igeragezwa muri Chelsea na Millwall, ariko ntiyabasha kubona amasezerano y’akazi muri ayo makipe.

Nyuma yaje gukinira ikipe ya AEL Limassol yo muri Chypre, ajya no muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika aho yakiniye Pennsylvania Stoners ndetse na New York Freedoms.

Yaje kugira imvune yo mu ivi izwi nka ACL, bituma atangira gutekereza ku bundi buryo yakomeza kubamo mu mupira w’amaguru, ahitamo kwiga ibijyanye n’ubutoza.

Constantine yavuze ko kugira ngo agere ku nzozi ze yakoze imirimo itandukanye, irimo gukaraba amasahani muri resitora, gukora mu bwubatsi ndetse no gucuruza indabo muri gari ya moshi yo mu mujyi wa New York.

Yavuze ko yamaze imyaka icumi muri Amerika, kuva mu 1982 kugeza mu 1992, ari na ho yatangiriye kubona impamyabumenyi zitandukanye z’ubutoza.

Uko yahise ajya gutoza muri Nepal

Constantine yavuze ko amahirwe yo kujya gutoza muri Nepal yayabonye mu buryo atari yiteze.

Icyo gihe yari muri Amerika, ariko yari asanzwe yohereza umwirondoro we (CV) ku bantu n’inzego zitandukanye bashoboraga kumuha akazi ko gutoza, atitaye ku gihugu biherereyemo.

Umunsi umwe, ahagana saa cyenda z’ijoro, yakiriye telefone y’umugabo witwa Ganesh Thapa wari Perezida w’Ishyirahamwe ry’Umupira w’Amaguru muri Nepal, amusaba kujya gutoza ikipe y’igihugu.

Nubwo Constantine yabanje kumubwira ko ari muri Amerika kandi ko adashobora kugenda ako kanya, Thapa yamubwiye ko bazamushakira itike y’indege. 

Icyamutangaje kurushaho ni uko nyuma y’igihe gito bamuhamagaye bamubwira ko agomba guhaguruka uwo munsi. Yahise ava mu Bwongereza yerekeza i Kathmandu, umurwa mukuru wa Nepal, atangira urugendo rushya mu mwuga w’ubutoza.

Ibyo yagezeho ubwo yatozaga mu Buhinde

Constantine yavuze ko yagiye gutoza mu Buhinde inshuro eshatu, aho yagiye ahura n’inshingano zitandukanye haba ku rwego rw’ikipe y’igihugu ndetse no ku makipe asanzwe.

Mu nshuro ya mbere, yayoboye ikipe y’u Buhinde mu marushanwa atandukanye, irimo igikombe cya LG Cup cyabereye muri Vietnam, aho yagejeje ikipe ku mukino wa nyuma, ikaza gutsinda Vietnam ibitego 3-2.

Yavuze kandi ko ikipe y’u Buhinde yegukanye umwanya wa kabiri mu mikino ya Afro-Asian Games muri icyo gihe.

Mu nshuro ya kabiri, yagarutse gutoza ikipe y’igihugu y’u Buhinde, ayifasha kwegukana irushanwa rya SAFF, Intercontinental Cup ndetse inabona itike yo gukina igikombe cya Aziya.

Yavuze ko mu ikipe yari afite harimo abakinnyi bakiri bato, ku buryo impuzandengo y’imyaka yabo yari 23 n’amezi atandatu.

Mu nshuro ya gatatu, yatoje East Bengal, imwe mu makipe azwi cyane mu Buhinde. Yasanze ifite ibibazo by’amikoro n’abakinnyi bake, ariko avuga ko yashyizeho umusingi watumye igera ku mubare w’amanota utari warigeze ibona mu mateka yayo muri shampiyona ya Indian Super League (ISL).

Imibereho ye mu Rwanda n'imigambi yo guteza imbere umupira w'amaguru

Constantine yavuze ko kuva yagera mu Rwanda yagerageje kumenyera umuco w’Abanyarwanda, ndetse ko yatangiye no kwiga Ikinyarwanda.

Yavuze ko azi amagambo amwe n’amwe arimo “Mwaramutse” na “Mwiriwe”, nubwo yemera ko uru rurimi rugoye kandi ko agifite urugendo rwo kurwiga.

Yasobanuye ko umuntu utoza ikipe y’igihugu akwiye kuba mu gihugu atoza kugira ngo amenye neza uko umupira uhagaze, amenye abakinnyi ndetse anashishikarize abakina imbere mu gihugu gushaka amahirwe yo kuzamuka mu rwego rw’umupira w’amaguru.

Constantine yavuze ko inshingano afite mu Rwanda zitagarukira ku ikipe nkuru y’igihugu gusa, kuko areberera n’amakipe y’abato guhera ku batarengeje imyaka 15.

Mu rwego rwo kubaka umusingi w’umupira w’amaguru, yavuze ko yazanye Nicholas de-Long ushinzwe iterambere ry’abakinnyi bakiri bato, kugira ngo afashe mu gucunga no guteza imbere ibyiciro by’urubyiruko.

Yavuze kandi ko yashyizeho uburyo bwo gushakisha abakinnyi bafite impano hirya no hino ku isi, aho afatanya na Derek Bragg ukomoka mu Bwongereza.

Yavuze ku ntsinzi y'Amavubi y'abatarengeje imyaka 17

Mu byo Constantine yagarutseho, harimo n'uko ikipe y'u Rwanda y'abatarengeje imyaka 17 yabonye itike yo gukina igikombe cya Afurika cy'abatarengeje imyaka 17 ku nshuro ya mbere mu mateka yayo.

Yashimangiye ko iyo ntsinzi yavuye mu mbaraga zashyizwe mu kubaka umupira w'amaguru w'abato, avuga ko ari intangiriro y'impinduka yifuza kubona mu mupira w'amaguru w'u Rwanda.

Yibukije kandi ko muri Werurwe 2026, u Rwanda rwatsinze Grenada na Estonia mu mikino ya FIFA Series, avuga ko ibyo ari bimwe mu bimenyetso by'iterambere ry'ikipe y'igihugu.

Yavuze ku myitwarire y'abakinnyi n'umuco w'Abanyarwanda

Constantine yavuze ko ikintu aha agaciro mu kazi ke ari imyitwarire, kubahiriza igihe, kwiyubaha no kubaha ikipe umuntu akinira.

Yasobanuye ko atagamije guhindura umuco w'Abanyarwanda, ahubwo ko intego ye ari ugufasha kuzamura umuco w'umupira w'amaguru mu gihugu, yubaha imico n'imigenzo y'aho atuye.

Yavuze ko hari imbogamizi yagiye ahura na zo mu kazi, zirimo ibikoresho bidahagije, gutinda mu ngendo ndetse n'ibibazo by'imitegurire y'amakipe mu gihe yagiye mu marushanwa mpuzamahanga.

Yatanze urugero rw'urugendo rwabatwaye amasaha 72 bava muri Cape Verde, bakamara iminsi ibiri muri Sénégal bategereje gukomeza urugendo.

Nubwo hari izo mbogamizi, yavuze ko iyo yiyemeje gukora ikintu agikora yitanga uko ashoboye kose.

Stephen Constantine akomeje kugaragaza ko intego ye mu Rwanda ari ukubaka umupira w'amaguru uhera mu bana bato, kugira ngo igihugu kigire abakinnyi bashobora kugera ku rwego rwo hejuru no guhangana mu marushanwa mpuzamahanga.


Umutoza w'ikipe y'igihugu y'u Rwanda 'Amavubi', Stephen Constantine, yavuze ku rugendo rwe rudasanzwe rw'ubutoza kuva i Londres kugera i Kigali




Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments