Igihugu cya Iran cyagabye ibitero by’indege zitagira abapilote (drones) kuri Kuwait na Bahrain mu rukerera rwo ku wa Gatatu, tariki ya 18 Ugushyingo 2026, bikaba byongeye gukaza umwuka mubi mu karere k'Ikigobe, mu gihe intambara ihanganishije Iran na Leta Zunze Ubumwe za Amerika ikomeje gufata indi ntera.
Igisirikare cya Kuwait cyatangaje ko uburyo bwo kwirinda ibitero byo mu kirere bwahanganye n’indege zitagira abapilote zari zinjiye mu kirere cyacyo. Nubwo kitatangaje umubare wazo cyangwa aho zari zigambiriye kugera, Iran yatangaje ko yari igambiriye ikigo cya gisirikare cya Ali Al Salem, kibamo abasirikare ba Amerika ndetse kikaba gikoreshwa n’igisirikare cy’icyo gihugu.
Igisirikare cya Iran cyavuze ko cyagabye ibyo bitero kigamije kwibasira uburyo bwo kwirinda ibitero bya misile (Patriot), hamwe n’ibikoresho byifashishwa mu kohereza drones na misile kuri icyo kigo cya gisirikare. Gusa, Kuwait yatangaje ko drones zahagaritswe n'ubwirinzi bwayo, nta makuru ahita atangazwa agaragaza ko hari ibyangiritse cyangwa abantu bahasize ubuzima.
Ku ruhande rwa Bahrain, iki gihugu na cyo cyatangaje ko cyahanganye n’ibitero by’indege zitagira abapilote byagabwe na Iran. Minisiteri y’Umutekano w’Imbere mu gihugu yasabye abaturage kwirinda no kuguma mu bwihisho mu gihe cy’impuruza, nyuma iza gutangaza ko ibyago byari bishize. Igisirikare cya Bahrain cyemeje ko cyahagaritse ibitero byinshi, ariko nticyatangaje niba hari ibyangiritse cyangwa abantu bakomeretse.
Ibi bitero byakurikiye ikindi cyagabwe na Iran ku kigo cy’ingabo za Amerika kiri muri Bahrain, ahitwa Sheikh Isa Air Base, kigamije ibikoresho by’itumanaho n’uburyo bw’igisirikare cya Amerika bwo kugenzura akarere hakoreshejwe radar. Amerika yatangaje ko drones zoherejwe kuri icyo kigo zahagaritswe zitaragera ku ntego.
Ibitero bikomeje gukurikirana ibitero hagati ya Iran na Amerika
Ibitero bya Iran kuri Kuwait na Bahrain byakurikiye ibitero by’indege z’intambara za Amerika zagabwe ku kirwa cya Qeshm kiri muri Iran, ku wa Kabiri tariki ya 17 Ugushyingo 2026.
Amakuru yatangajwe n’igisirikare cya Amerika avuga ko cyibasiye ikigo cyifashishwa n’umutwe w’ingabo zidasanzwe za Iran (Islamic Revolutionary Guard Corps - IRGC), kirimo ibikoresho byo kohereza misile. Amerika yavuze ko icyo gikorwa cyari icyo kwirwanaho, nyuma y'uko Iran yari yibasiye ibikoresho byayo bya radar biri muri Bahrain.
Iran na yo yavuze ko ibitero by’Amerika kuri icyo kirwa bitigeze byangiza ibikorwa by’ubucuruzi, inganda cyangwa inyubako z’abaturage. Ibi byongeye kugaragaza uburyo ibihugu byombi bikomeje gusubizanya ibitero, buri ruhande rukavuga ko ruri kwirwanaho.
Impungenge ku mutekano w'ubucuruzi bwo mu nyanja
Uretse ibitero ku bigo bya gisirikare, umutekano w'ubwikorezi bwo mu nyanja na wo ukomeje guteza impungenge. Iran ikomeje kwibasira amato anyura mu Nkombe ya Hormuz, inzira y'ingenzi cyane ku bucuruzi bw'ibikomoka kuri peteroli na gaze ku isi.
Ishyirahamwe ry'ikigo cy'igihugu cya Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu gicuruza peteroli, ADNOC, ryatangaje ko ubwato bwacyo bwari hafi y'iyi nzira bwagabweho igitero ku wa Kabiri. Umuntu umwe mu bakozi babwo yaburiwe irengero, mu gihe abandi 11 bakomeretse bakajyanwa kwitabwaho n'abaganga.
Iyi nzira ya Hormuz ifite akamaro gakomeye ku bukungu bw'isi kuko ari yo inyuzwamo igice kinini cya peteroli na gaze byoherezwa ku masoko mpuzamahanga. Gukomeza kuyibangamira bishobora kugira ingaruka ku itangwa ry'ibikomoka kuri peteroli, ibiciro byabyo n'ubwikorezi mpuzamahanga.
Ibihugu byo mu karere byamaganye ibitero bya Iran
Kuwait yamaganye ibitero byayigabweho, ibifata nk'ibibangamira ubusugire n'umutekano by'igihugu. Bahrain na yo yise ibyo bitero ibikorwa by'ubugizi bwa nabi.
Umunyamabanga Mukuru w'Umuryango w'Ibihugu by'Abarabu biherereye mu Kigobe (GCC), Jasem Mohamed Albudaiwi, ndetse na Qatar na Leta Zunze Ubumwe z'Abarabu, na bo bagaragaje ko bamagana ibitero byagabwe kuri Kuwait na Bahrain.
Abasesenguzi mu bya politiki n'umutekano mpuzamahanga bagaragaza ko gukomeza kwibasirana hagati ya Iran na Amerika bishobora gutuma ibindi bihugu byo mu karere byisanga muri iyi ntambara, ndetse bikagira ingaruka ku bukungu bw'isi.
Kugeza ubu, nubwo hari ingufu z'ibihugu n'abahuza zigamije gushaka inzira y'ibiganiro hagati ya Tehran na Washington, ibitero bikomeje kugaragaza ko kugera ku masezerano arambye y'amahoro bikiri urugendo rutoroshye.
Like This Post? Related Posts