• Amakuru / MU-RWANDA

Umunyamabanga Uhoraho muri Minisiteri y’Ububanyi n’Amahanga n’Ubutwererane, Juan Haguma yakiriye intumwa z’Abungirije ba Ambasaderi ba Isiraheli bakorera mu bihugu bitandukanye bya Afurika, baganira ku buryo bwo kurushaho gushimangira umubano n’ubufatanye hagati y’u Rwanda na Isiraheli.

Ibi biganiro byabaye mu gitondo cyo ku wa 19 Ugushyingo 2026, ubwo Haguma yakiraga izo ntumwa mu ruzinduko rw’akazi. Byibanze ku gushimangira ubufatanye busanzwe hagati y’ibihugu byombi no kungurana ibitekerezo ku ngingo z’inyungu ibihugu byombi bihuriyeho.

Uru ruzinduko rubaye mu gihe u Rwanda na Isiraheli bikomeje kwagura umubano wabyo, binyuze mu bufatanye mu nzego zitandukanye zirimo ubuhinzi, ikoranabuhanga, uburezi, ubuzima, ingufu, umutekano n’iterambere.

Umubano w’u Rwanda na Isiraheli umaze imyaka isaga 60. Ibihugu byombi byatangiye umubano wa dipolomasi nyuma gato y’uko u Rwanda rubonye ubwigenge muri Nyakanga 1962. Icyakora, uwo mubano wahagaritswe mu 1973 nyuma y’intambara yo mu Burasirazuba bwo Hagati izwi nka Yom Kippur War, wongera gusubukurwa mu 1995. 

Mu 2015, u Rwanda rwongeye gufungura Ambasade yarwo i Tel Aviv, mu gihe Isiraheli yafunguye Ambasade yayo i Kigali mu 2019, ishyiraho Ambasaderi uhagarariye icyo gihugu mu Rwanda. Ibi byafashije kurushaho kunoza imikoranire ya dipolomasi, ubucuruzi n’ubufatanye mu nzego z’iterambere. 

Abakuru b’ibihugu byombi na bo bagiye bagira uruhare mu gushimangira uwo mubano. Minisitiri w’Intebe wa Isiraheli, Benjamin Netanyahu, yasuye u Rwanda mu 2016, akurikirwa na Perezida Paul Kagame wagiriye uruzinduko muri Isiraheli mu 2017. Muri Mata 2024, Perezida wa Isiraheli, Isaac Herzog, na we yasuye u Rwanda, aho yari yitabiriye ibikorwa byo kwibuka ku nshuro ya 30 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994. 

Mu bijyanye n’ubuhinzi, ibihugu byombi byafatanije gushyiraho Ikigo cy’Indashyikirwa mu Buhinzi bw’Indabo n’Imboga (Rwanda-Isiraheli Horticulture Centre of Excellence) giherereye i Mulindi. Giteza imbere ubushakashatsi, amahugurwa no gukoresha ikoranabuhanga mu buhinzi, hagamijwe kongera umusaruro n’ubwiza bw’ibihingwa. 

Ubufatanye kandi bukomeje kwagurwa mu burezi n’ikoranabuhanga. Ku wa 6 Nyakanga 2026, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga w’u Rwanda, Olivier Nduhungirehe, na mugenzi we wa Isiraheli, Gideon Sa’ar, bashyize umukono ku masezerano abiri agamije guteza imbere uburezi n’iterambere.

Aya masezerano agamije guteza imbere ubufatanye mu burezi bw’ibanze, ikoranabuhanga mu itumanaho, amashuri y’imyuga n’ubumenyingiro, amashuri makuru n’ubushakashatsi mu bya siyansi. Hari n’ubwumvikane hagati y’Ikigo cya Isiraheli gishinzwe Ubutwererane mu Iterambere (MASHAV), na Rwanda Cooperation Initiative, bugamije kwagura gahunda z’iterambere no kongerera abantu ubushobozi. 

Ikindi kimenyetso cy’uko umubano ukomeje gushimangirwa ni uko ku wa 26 Ukwakira 2026, Maj Gen (Rtd) Emmanuel Bayingana yashyikirije Perezida wa Isiraheli, Isaac Herzog, impapuro zimwemerera guhagararira u Rwanda muri icyo gihugu nka Ambasaderi mushya. 

Ubufatanye bw’u Rwanda na Isiraheli bukubiyemo kandi ubucuruzi n’ishoramari, ingufu, umutekano, ubuzima n’ubumenyi, mu gihe ibihugu byombi bikomeje gushaka andi mahirwe yo gukorana mu nzego zishobora kwihutisha iterambere ryabyo.

 

 




Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments