Yanditswe na: NDAYISENGA Clement
16/09/2026 12:06
Leta Zunze Ubumwe za Amerika yatangaje ko yashyizeho ingamba nshya zo kugabanya cyangwa kwima viza abantu bamwe bo muri Afurika y’Epfo, ibashinja kugira uruhare mu gushyiraho cyangwa gushyira mu bikorwa politiki Amerika ivuga ko zishingiye ku ivangura rishingiye ku moko, kwambura ubutaka nta ndishyi no gushishikariza urugomo rushingiye ku moko.
Izi ngamba zatangajwe ku wa 15 Nzeri 2026 na Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Amerika, Marco Rubio. Rubio yavuze ko Amerika igihangayikishijwe n’ibyo yise ivangura rikorerwa Aba-Afrikaner n’andi matsinda mato muri Afurika y’Epfo.
Aba-Afrikaner ni Abanyafurika y’Epfo bavuga cyane cyane ururimi rw’Afrikaans, bafite inkomoko ahanini ku Banyaburayi batuye muri icyo gihugu kuva mu bihe by’ubukoloni. Washington ivuga ko hari amategeko na politiki bifatwa nk’ibibashyira mu kaga cyangwa bibagirira ivangura.
Muri izi ngamba, Amerika yibanze ku banyamahanga bo muri Afurika y’Epfo ishinja kugira uruhare cyangwa kuba abafatanyacyaha mu mategeko cyangwa politiki zishobora gutuma ubutaka bwamburwa ba nyirabwo nta ndishyi, ivangura rishingiye ku moko rikomezwa, cyangwa hagashishikarizwa urugomo rushobora kwibasira amoko cyangwa amatsinda mato.
Rubio yavuze ko bamwe mu bagize imiryango y’abantu barebwa n’izi ngamba na bo bashobora kuzigerwaho.
Kugeza ubu, Amerika ntabwo yatangaje amazina y’abantu bazagerwaho n’izi mpinduka, bityo ntibikwiye gufatwa nk’aho Abanyafurika y’Epfo bose cyangwa abayobozi bose bahagaritswe kubona viza. Izi ngamba zigenewe abantu Amerika ivuga ko bafite uruhare mu bikorwa cyangwa politiki zivugwa muri iri tangazo.
Kimwe mu bibazo by’ingenzi biri hagati ya Washington na Pretoria ni ivugurura ry’imikoreshereze y’ubutaka. Afurika y’Epfo iri kugerageza gukemura ubusumbane mu mitungo y’ubutaka busigaye nyuma y’imyaka y’ubukoloni na Apartheid, igihe amategeko yashyiraga Abirabura mu mwanya wo kwamburwa ubutaka no kubuzwa kubukoresha ahantu henshi.
Raporo y’isuzuma ry’ubutaka yo mu 2017 yagaragaje ko Abazungu, bari munsi ya 7.3% by’abaturage, bari bafite 72% by’imirima n’ubutaka bw’ubuhinzi bwari bufite ba nyirabwo ku giti cyabo.
Itegeko ry’ubutaka ry’Afurika y’Epfo ryemerera leta kwambura ubutaka mu gihe bigaragaye ko biri mu nyungu rusange, kandi hari ibihe bike aho ubutaka bushobora kwamburwa nta ndishyi, hashingiwe ku buryo amategeko abiteganya.
Iri tegeko ni kimwe mu byo ubuyobozi bwa Trump bukunze kunenga, buvuga ko rishobora gutuma Abazungu bamburwa ubutaka bwabo.
Ku ruhande rwa Afurika y’Epfo, leta yakomeje guhakana ko hari gahunda yo gutoteza cyangwa kurimbura Abazungu, inavuga ko politiki z’ubutaka zigamije gukosora ubusumbane bwatewe n’amateka y’ubukoloni na Apartheid. Ni na yo mpamvu ikibazo cy’ubutaka n’amoko cyakomeje kuba ingingo ikomeye y’impaka hagati ya Pretoria na Washington.
Izi ngamba nshya ni indi ntambwe mu mibanire igenda irushaho kuzamo amakimbirane hagati ya Amerika na Afurika y’Epfo kuva Donald Trump yongera gutangira kuyobora Amerika.
Ubuyobozi bwa Trump bwafashe izindi ngamba zirimo kugabanya ubufasha Amerika yahaga Afurika y’Epfo, kunenga bikomeye politiki z’ubutaka n’uburinganire bw’amoko, ndetse no gushyiraho gahunda yo kwakira muri Amerika bamwe mu ba-Afrikaner nk’impunzi.
Amerika kandi yanenze Afurika y’Epfo ku birebana n’urubanza yajyanye muri International Court of Justice (ICJ) ishinja Israel gukora Jenoside muri Gaza. Ibi na byo biri mu bibazo byagiye byongera umwuka mubi hagati y’ubuyobozi bwa Trump na Pretoria.
Ku bw’ibyo, ikibazo cya viza ntikirebwa nk’ikibazo cy’abinjira muri Amerika gusa, ahubwo kiri no mu bushyamirane bwagutse ku bijyanye n’ubutaka, politiki zishingiye ku moko, uburenganzira bw’amatsinda mato ndetse n’imyitwarire ya Afurika y’Epfo ku bibazo mpuzamahanga. Kugeza ubu, impande zombi ziracyafite imyumvire itandukanye ku buryo ibibazo bikwiye gukemuka.
Like This Post? Related Posts
