• Amakuru / POLITIKI

Ku gicamunsi cyo kuri uyu wa mbere  nibwo  uwahoze ari  Perezida wa Repubulika iharanira  Demokarasi ya Congo Joseph Kabila  n’abayobozi ba AFC/M23  bashinze  umutwe mushya ugamije guhuza ibikorwa by’imitwe n’imbaraga zitavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa, mu rwego rwo guharanira impinduka mu miyoborere y’igihugu. Abawushinze bavuga ko bashingiye ku isesengura ryabo ku bibazo bya politiki, umutekano, ubukungu, imibereho y’abaturage n’ubumwe bw’igihugu.

Abashyize umukono kuri iri tangazo bavuze ko bahuriye i Goma basuzuma uko igihugu gihagaze, basanga gihanganye n’ibibazo byinshi bifitanye isano n’imiyoborere, umutekano, imikoreshereze y’umutungo w’igihugu n’imibanire y’abaturage.

Bashinje ubutegetsi bwa Kinshasa, buyobowe na Perezida Félix Tshisekedi Tshilombo, kugira uruhare mu gukomeza ibyo bibazo. Mu byo bagaragaje harimo ibyo bavuga ko ari ukurenga ku Itegeko Nshinga n’amategeko y’igihugu, intege nke z’inzego za Leta, ruswa, imicungire mibi y’umutungo rusange n’iyangirika ry’imibereho y’abaturage.

Ibi ni ibirego biri mu itangazo ry’abo bashinze FRN, kandi ntibihita bivuga ko ibyavuzwe byose byamaze kwemezwa mu buryo bwigenga.

Abasinye iryo tangazo bavuga ko ikibazo cya RDC kidakwiye kureberwa gusa mu rwego rw’umutekano, ahubwo ko gikwiye no gusuzumwa mu rwego rwa politiki, ubukungu, imibereho y’abaturage, imikorere y’inzego za Leta n’ibibazo by’ubutabazi.

Mu rwego rwa politiki, abashinze FRN bashinja ubutegetsi bwa Kinshasa kugabanya umwanya wa demokarasi, kudakurikiza amategeko no gukoresha inzego za Leta mu buryo, bo bavuga ko bugamije gucunga inyungu z’umuntu umwe cyangwa itsinda runaka.

Banenze kandi imikorere y’ubutabera, bavuga ko hari abantu bafatwa cyangwa bagafungwa mu buryo babona ko bunyuranyije n’amategeko, barimo abasirikare, abanyapolitiki batavuga rumwe n’ubutegetsi, abanyamakuru n’abaharanira uburenganzira bwa muntu.

Iri tangazo kandi  rivuga ko, mu gihe abo bashinze FRN babona ko ubwisanzure bwa politiki n’imikorere y’inzego za Leta byakomeje guhungabana, hakenewe impinduka zishingiye ku kubahiriza Itegeko Nshinga, uburenganzira bw’abaturage n’imiyoborere ishingiye ku mategeko.

Ku bijyanye n’umutekano, abasinye itangazo bashinje ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi gufata ibyemezo bitagize icyo bimara mu guhagarika intambara n’ibikorwa by’ubugizi bwa nabi mu bice bitandukanye by’igihugu.

Bavuga ko intambara yakomeje kugira ingaruka ku baturage, ibikorwa remezo n’imikorere y’inzego z’umutekano. Bagaragaje kandi impungenge ku bijyanye n’imitunganyirize y’igisirikare, uburyo abasirikare bashyirwa mu myanya n’imikoranire y’ubutegetsi n’imitwe yitwaje intwaro.

Mu itangazo, bashinje ubutegetsi gushyigikira cyangwa kwinjiza mu nzego z’umutekano abantu bo mu mitwe yitwaje intwaro, barimo FDLR na ADF. Ibi ni ibirego bikomeye biri mu nyandiko yabo, bityo bisaba kugereranywa n’andi makuru yigenga ndetse n’ibisobanuro by’abo bireba.

Abasinye bavuga ko umutekano ukomeje kuba ikibazo mu bice birimo Ituri, Beni na Lubero, kandi ko abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’intambara n’ihungabana ry’imibereho yabo.

Mu rwego rw’ubukungu, abashinze FRN bavuga ko RDC ihanganye na ruswa, kunyereza umutungo wa Leta n’imicungire mibi y’umutungo kamere, cyane cyane amabuye y’agaciro.

Bavuga ko, uko babibona, inyungu zituruka ku mutungo w’igihugu zitagera ku baturage mu rugero rukwiye, mu gihe hari itsinda rito ry’abantu bafite ububasha rikungahazwa n’umutungo rusange.

Banagaragaje impungenge ku izamuka ry’umwenda wa Leta, bavuga ko urengeje miliyari 18 z’amadolari ya Amerika. Icyakora, iri ni imibare yatanzwe n’abasinye itangazo, kandi ikeneye kugereranywa n’imibare yemewe kandi igezweho itangwa n’inzego zibishinzwe.

Ku bwabo, imicungire y’ubukungu ikwiye kuvugururwa kugira ngo umutungo kamere n’andi mahirwe igihugu gifite bigirire akamaro abaturage benshi, aho inyungu ziguma mu maboko y’abantu bake.

Ku mibereho y’abaturage, iri tangazo rivuga ko ubukene, inzara, ubushomeri n’ibibazo byo kubona serivisi z’ibanze bikomeje kuremerera abaturage ba RDC.

Abasinye bavuga ko abaturage benshi bafite ibibazo byo kubona amazi meza, amashanyarazi, uburezi na serivisi z’ubuvuzi bw’ibanze. Banagaragaje impungenge ku rupfu rw’abana n’izindi mbogamizi zibangamira imibereho myiza y’abaturage.

Bavuga ko guhangana n’ibi bibazo bisaba politiki rusange z’igihugu zishyira imbere iterambere ry’abaturage, imicungire iboneye y’umutungo n’itangwa rya serivisi z’ibanze.

 

Abayobozi  FRN banenze ibyo bavuga ko ari ukwiyongera kw’amacakubiri ashingiye ku moko, indimi n’inkomoko. Mu itangazo, bagaragaje impungenge ku mvugo z’urwango, ivangura n’ibikorwa bavuga ko bibangamira ubumwe bw’abaturage.

Bavuze by’umwihariko ku bibazo bireba Abatutsi, abantu bavuga indimi zikoreshwa mu bice bitandukanye bya RDC, ndetse n’andi matsinda n’uturere bavuga ko bititabwaho mu buryo bungana.

Banagaragaje ko amacakubiri n’umutekano muke bigira uruhare mu kwimura abaturage ku bwinshi, bikagora impunzi n’abahunze igihugu gusubira mu byabo.

Abasinye bavuga ko imwe mu ntego z’uyu mutwe ari ugushyigikira ubwiyunge bw’igihugu, uburenganzira bungana ku baturage bose no gushyiraho uburyo bwafasha impunzi n’abahunze igihugu gutahuka mu cyubahiro no mu mutekano.

Ku bijyanye n’ibiganiro by’amahoro, abashinze uyu mutwe bashinje ubutegetsi bwa Kinshasa kubura ubushake bwa politiki bwo gushyira mu bikorwa ibyemeranyijweho.

Bavuze ko ibiganiro bya Doha bitaragera ku musaruro bifuza, banavuga ko hari ibyo bavuga ko bitubahirizwa, birimo ibyerekeye agahenge n’irekurwa ry’imfungwa.

Basabye ko habaho ibiganiro by’igihugu byagutse, byahuriza hamwe Abanyekongo bo mu byiciro bitandukanye, aho gukoresha ibiganiro bigarukira ku matsinda amwe ya politiki.

Icyakora, kugira ngo hamenyekane neza aho ibiganiro bya Doha bigeze, ibyumvikanyweho n’impamvu bitarashyirwa mu bikorwa, hakenewe amakuru yemejwe n’impande zose bireba.

Mu rwego rwo gushyira uyu mutwe mu bikorwa, abasinye itangazo batangaje ko Joseph Kabila Kabange, wahoze ari Perezida wa RDC, yagizwe Perezida wa FRN.

Corneille Nangaa Yobeluo na Bertrand Bisimwa bagizwe ba Visi-Perezida. Jenerali Majoro Emmanuel Sultani Makenga, usobanurwa muri iri tangazo nk’Umugaba Mukuru w’Ingabo za ARC, na we yagizwe Visi-Perezida afite urwego rumwe n’abandi ba Visi-Perezida.

Porofeseri Freddy Rukema Kaniki yagizwe Umunyamabanga Mukuru akaba n’Umuhuzabikorwa wa Komite Nyobozi. Benjamin Mbonimpa yagizwe Umunyamabanga Mukuru wungirije akaba n’Umuhuzabikorwa wungirije wa Komite Nyobozi.

Naho Désiré Rukomera Rwigema yagizwe Umunyamabanga Uhoraho wa Koleji y’Abashinze FRN.

Iri tangazo rivuga ko izi nshingano zatanzwe mu gihe hagitegurwa gushyiraho mu buryo bwuzuye inzego zose z’uyu mutwe.

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments