Ku gicamunsi
cyo kuri uyu wa mbere nibwo uwahoze ari
Perezida wa Repubulika iharanira
Demokarasi ya Congo Joseph Kabila
n’abayobozi ba AFC/M23 bashinze umutwe mushya ugamije guhuza ibikorwa
by’imitwe n’imbaraga zitavuga rumwe n’ubutegetsi bwa Kinshasa, mu rwego rwo
guharanira impinduka mu miyoborere y’igihugu. Abawushinze bavuga ko bashingiye
ku isesengura ryabo ku bibazo bya politiki, umutekano, ubukungu, imibereho
y’abaturage n’ubumwe bw’igihugu.
Abashyize
umukono kuri iri tangazo bavuze ko bahuriye i Goma basuzuma uko igihugu
gihagaze, basanga gihanganye n’ibibazo byinshi bifitanye isano n’imiyoborere,
umutekano, imikoreshereze y’umutungo w’igihugu n’imibanire y’abaturage.
Bashinje
ubutegetsi bwa Kinshasa, buyobowe na Perezida Félix Tshisekedi Tshilombo,
kugira uruhare mu gukomeza ibyo bibazo. Mu byo bagaragaje harimo ibyo bavuga ko
ari ukurenga ku Itegeko Nshinga n’amategeko y’igihugu, intege nke z’inzego za
Leta, ruswa, imicungire mibi y’umutungo rusange n’iyangirika ry’imibereho
y’abaturage.
Ibi ni
ibirego biri mu itangazo ry’abo bashinze FRN, kandi ntibihita bivuga ko
ibyavuzwe byose byamaze kwemezwa mu buryo bwigenga.
Abasinye
iryo tangazo bavuga ko ikibazo cya RDC kidakwiye kureberwa gusa mu rwego
rw’umutekano, ahubwo ko gikwiye no gusuzumwa mu rwego rwa politiki, ubukungu,
imibereho y’abaturage, imikorere y’inzego za Leta n’ibibazo by’ubutabazi.
Mu rwego rwa
politiki, abashinze FRN bashinja ubutegetsi bwa Kinshasa kugabanya umwanya wa
demokarasi, kudakurikiza amategeko no gukoresha inzego za Leta mu buryo, bo
bavuga ko bugamije gucunga inyungu z’umuntu umwe cyangwa itsinda runaka.
Banenze
kandi imikorere y’ubutabera, bavuga ko hari abantu bafatwa cyangwa bagafungwa
mu buryo babona ko bunyuranyije n’amategeko, barimo abasirikare, abanyapolitiki
batavuga rumwe n’ubutegetsi, abanyamakuru n’abaharanira uburenganzira bwa
muntu.
Iri tangazo
kandi rivuga ko, mu gihe abo bashinze
FRN babona ko ubwisanzure bwa politiki n’imikorere y’inzego za Leta byakomeje
guhungabana, hakenewe impinduka zishingiye ku kubahiriza Itegeko Nshinga,
uburenganzira bw’abaturage n’imiyoborere ishingiye ku mategeko.
Ku bijyanye
n’umutekano, abasinye itangazo bashinje ubutegetsi bwa Perezida Tshisekedi
gufata ibyemezo bitagize icyo bimara mu guhagarika intambara n’ibikorwa
by’ubugizi bwa nabi mu bice bitandukanye by’igihugu.
Bavuga ko
intambara yakomeje kugira ingaruka ku baturage, ibikorwa remezo n’imikorere
y’inzego z’umutekano. Bagaragaje kandi impungenge ku bijyanye n’imitunganyirize
y’igisirikare, uburyo abasirikare bashyirwa mu myanya n’imikoranire
y’ubutegetsi n’imitwe yitwaje intwaro.
Mu itangazo,
bashinje ubutegetsi gushyigikira cyangwa kwinjiza mu nzego z’umutekano abantu
bo mu mitwe yitwaje intwaro, barimo FDLR na ADF. Ibi ni ibirego bikomeye biri
mu nyandiko yabo, bityo bisaba kugereranywa n’andi makuru yigenga ndetse n’ibisobanuro
by’abo bireba.
Abasinye
bavuga ko umutekano ukomeje kuba ikibazo mu bice birimo Ituri, Beni na Lubero,
kandi ko abaturage bakomeje guhura n’ingaruka z’intambara n’ihungabana
ry’imibereho yabo.
Mu rwego
rw’ubukungu, abashinze FRN bavuga ko RDC ihanganye na ruswa, kunyereza umutungo
wa Leta n’imicungire mibi y’umutungo kamere, cyane cyane amabuye y’agaciro.
Bavuga ko,
uko babibona, inyungu zituruka ku mutungo w’igihugu zitagera ku baturage mu
rugero rukwiye, mu gihe hari itsinda rito ry’abantu bafite ububasha
rikungahazwa n’umutungo rusange.
Banagaragaje
impungenge ku izamuka ry’umwenda wa Leta, bavuga ko urengeje miliyari 18
z’amadolari ya Amerika. Icyakora, iri ni imibare yatanzwe n’abasinye itangazo, kandi
ikeneye kugereranywa n’imibare yemewe kandi igezweho itangwa n’inzego
zibishinzwe.
Ku bwabo,
imicungire y’ubukungu ikwiye kuvugururwa kugira ngo umutungo kamere n’andi
mahirwe igihugu gifite bigirire akamaro abaturage benshi, aho inyungu ziguma mu
maboko y’abantu bake.
Ku mibereho
y’abaturage, iri tangazo rivuga ko ubukene, inzara, ubushomeri n’ibibazo byo
kubona serivisi z’ibanze bikomeje kuremerera abaturage ba RDC.
Abasinye
bavuga ko abaturage benshi bafite ibibazo byo kubona amazi meza, amashanyarazi,
uburezi na serivisi z’ubuvuzi bw’ibanze. Banagaragaje impungenge ku rupfu
rw’abana n’izindi mbogamizi zibangamira imibereho myiza y’abaturage.
Bavuga ko
guhangana n’ibi bibazo bisaba politiki rusange z’igihugu zishyira imbere
iterambere ry’abaturage, imicungire iboneye y’umutungo n’itangwa rya serivisi
z’ibanze.
Abayobozi FRN banenze ibyo bavuga ko ari ukwiyongera
kw’amacakubiri ashingiye ku moko, indimi n’inkomoko. Mu itangazo, bagaragaje
impungenge ku mvugo z’urwango, ivangura n’ibikorwa bavuga ko bibangamira ubumwe
bw’abaturage.
Bavuze
by’umwihariko ku bibazo bireba Abatutsi, abantu bavuga indimi zikoreshwa mu
bice bitandukanye bya RDC, ndetse n’andi matsinda n’uturere bavuga ko
bititabwaho mu buryo bungana.
Banagaragaje
ko amacakubiri n’umutekano muke bigira uruhare mu kwimura abaturage ku bwinshi,
bikagora impunzi n’abahunze igihugu gusubira mu byabo.
Abasinye
bavuga ko imwe mu ntego z’uyu mutwe ari ugushyigikira ubwiyunge bw’igihugu,
uburenganzira bungana ku baturage bose no gushyiraho uburyo bwafasha impunzi
n’abahunze igihugu gutahuka mu cyubahiro no mu mutekano.
Ku bijyanye
n’ibiganiro by’amahoro, abashinze uyu mutwe bashinje ubutegetsi bwa Kinshasa
kubura ubushake bwa politiki bwo gushyira mu bikorwa ibyemeranyijweho.
Bavuze ko
ibiganiro bya Doha bitaragera ku musaruro bifuza, banavuga ko hari ibyo bavuga
ko bitubahirizwa, birimo ibyerekeye agahenge n’irekurwa ry’imfungwa.
Basabye ko
habaho ibiganiro by’igihugu byagutse, byahuriza hamwe Abanyekongo bo mu byiciro
bitandukanye, aho gukoresha ibiganiro bigarukira ku matsinda amwe ya politiki.
Icyakora,
kugira ngo hamenyekane neza aho ibiganiro bya Doha bigeze, ibyumvikanyweho
n’impamvu bitarashyirwa mu bikorwa, hakenewe amakuru yemejwe n’impande zose
bireba.
Mu rwego rwo
gushyira uyu mutwe mu bikorwa, abasinye itangazo batangaje ko Joseph Kabila Kabange,
wahoze ari Perezida wa RDC, yagizwe Perezida wa FRN.
Corneille
Nangaa Yobeluo na Bertrand Bisimwa bagizwe ba Visi-Perezida. Jenerali Majoro
Emmanuel Sultani Makenga, usobanurwa muri iri tangazo nk’Umugaba Mukuru
w’Ingabo za ARC, na we yagizwe Visi-Perezida afite urwego rumwe n’abandi ba
Visi-Perezida.
Porofeseri
Freddy Rukema Kaniki yagizwe Umunyamabanga Mukuru akaba n’Umuhuzabikorwa wa
Komite Nyobozi. Benjamin Mbonimpa yagizwe Umunyamabanga Mukuru wungirije akaba
n’Umuhuzabikorwa wungirije wa Komite Nyobozi.
Naho Désiré
Rukomera Rwigema yagizwe Umunyamabanga Uhoraho wa Koleji y’Abashinze FRN.
Iri tangazo
rivuga ko izi nshingano zatanzwe mu gihe hagitegurwa gushyiraho mu buryo
bwuzuye inzego zose z’uyu mutwe.
Like This Post? Related Posts