• Amakuru / AMAKURU-YO-HANZE

Perezida wa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), Félix Antoine Tshisekedi, yasabye Perezida w’u Burusiya, Vladimir Putin, kugira uruhare mu bikorwa bya dipolomasi bigamije kugarura amahoro mu burasirazuba bwa Congo, aho imirwano hagati y’ingabo za Leta n’inyeshyamba za M23 ikomeje.

Ibi Tshisekedi yabivugiye mu biganiro yagiranye na Putin i Moscou, ku wa 30 Ukwakira 2026, nyuma y’inama ya gatatu y’u Burusiya n’ibihugu bya Afurika.

Perezida wa Congo yasabye u Burusiya kugira uruhare rugaragara mu gushaka umuti w’amakimbirane amaze igihe hagati ya Kinshasa na Kigali, agaragaza ko iki gihugu gifite umwanya ukomeye mu Kanama k’Umutekano ka Loni ushobora kugifasha mu bikorwa byo gushaka amahoro.

Yagize ati: “Turashaka rwose ko u Burusiya, nk’igihugu kiri mu bihugu bitanu bihoraho mu Kanama k’Umutekano ka Loni, bwadufasha mu gushaka amahoro.”

Icyifuzo cya Tshisekedi kije mu gihe amasezerano y’amahoro hagati ya RDC n’u Rwanda, yashyizweho umukono mu Kuboza 2025 abifashijwemo na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, atarabashije guhagarika imirwano mu burasirazuba bwa Congo.

Guverinoma ya Congo ishinja u Rwanda gufasha umutwe wa M23, umaze igihe uhanganye n’ingabo za Leta mu burasirazuba bw’igihugu. Kinshasa isaba ko ingabo z’u Rwanda zavana ku butaka bwa Congo, mu gihe Kigali ihakana ibyo birego.

Raporo z’impuguke z’Umuryango w’Abibumbye zavuze ku bufasha bwa gisirikare u Rwanda rushinjwa guha M23. Icyakora, u Rwanda rwakomeje guhakana uruhare rushinjwa muri iyo ntambara.

Amakimbirane hagati y’ibihugu byombi akomeje kugira ingaruka ku mutekano w’akarere k’Ibiyaga Bigari, aho abaturage bo mu burasirazuba bwa Congo bakomeje guhura n’ibibazo by’umutekano muke no kuva mu byabo.

Mu biganiro yagiranye na Putin, Tshisekedi yanamusabye gushyigikira kongerwa kwa manda y’ingabo z’Umuryango w’Abibumbye ziri muri Congo mu butumwa buzwi nka MONUSCO.

Iyi manda yari iteganyijwe kurangira mu Kuboza 2026, bityo Kinshasa ikaba ishaka ko inzego zibifitiye ububasha zemerera ubu butumwa gukomeza imirimo yabwo.

U Burusiya ni kimwe mu bihugu bitanu bihoraho mu Kanama k’Umutekano ka Loni, bifite ububasha bukomeye mu gufata ibyemezo bijyanye n’umutekano mpuzamahanga, harimo n’ibirebana n’ahazaza h’ubutumwa bw’amahoro muri Congo.

Icyifuzo cya Tshisekedi kigaragaza ko Kinshasa ishaka kwagura ubufatanye bwa dipolomasi kugira ngo ibone inkunga mu gushaka umuti w’amakimbirane akomeje mu burasirazuba bw’igihugu.

Ibiganiro hagati ya Tshisekedi na Putin byabaye mu gihe u Burusiya bukomeje kongera ubufatanye n’ibihugu bitandukanye bya Afurika mu nzego za politiki, ubukungu, umutekano na dipolomasi.

Inama ya gatatu y’u Burusiya na Afurika yabereye i Moscou yari igamije kuganira ku bufatanye hagati y’impande zombi no kureba uburyo bwagurwa mu nzego zitandukanye.

Ku ruhande rwa Congo, ubufasha bw’u Burusiya bushobora kuba ubundi buryo bwo kongera ingufu mu biganiro bigamije guhagarika imirwano no gushaka amahoro arambye mu burasirazuba bw’igihugu.

Icyakora, gukemura amakimbirane hagati ya RDC n’u Rwanda biracyasaba ko impande bireba zubahiriza ibyo ziyemeje mu biganiro by’amahoro, mu gihe abaturage bakomeje kwifuza ko umutekano ugaruka mu duce twibasiwe n’intambara.

 

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments