• Amakuru / POLITIKI


Ihuriro ry’ingabo ziyobowe na Arabiya Sawudite rishyigikiye Leta ya Yemen yemewe n’amahanga ryatangaje ko ryahagaritse ibisasu bitatu bya misile birasa kure byari bigabwe mu murwa mukuru Riyadh, mu gihe umwuka mubi hagati y’ibihugu byo mu Burasirazuba bwo Hagati ukomeje gufata indi ntera.

Ibi byabaye mu ijoro ryo ku wa Gatanu rishyira ku wa Gatandatu, tariki ya 21 Ugushyingo 2026, bituma abaturage bo mu murwa mukuru Riyadh no mu bice byo mu majyepfo y’igihugu bohererezwa ubutumwa bubaburira ko hari ibitero byo mu kirere bishobora kuba. Ibi bitero bishya byiyongera ku bindi bimaze iminsi biterwa muri ako karere.

Ibi bibaye nyuma y’iminsi mike inyubako ndende y’ikigega cya Leta cya Arabiya Sawudite gishinzwe ishoramari, Public Investment Fund (PIF), ikozeho ibisasu bivuye muri Yemen. Iyi nyubako iri mu ndende cyane muri Arabiya Sawudite, ikaba ikorerwamo ibikorwa by’ingenzi by’icyo kigega gishora imari mu mishinga itandukanye.

Inyeshyamba z’Abahouthi zo muri Yemen zari zimaze iminsi zitangaza ko zishobora kugaba ibitero ku mutungo w’ubukungu wa Arabiya Sawudite, ku byambu byo ku Nyanja Itukura birimo n’icya Jeddah, ndetse no ku bindi bikorwa remezo by’ingenzi.

Mu rwego rwo kwihimura, ihuriro ry’ingabo ziyobowe na Arabiya Sawudite ryatangaje ko ryagabye ibitero ku birindiro bikomeye bigenzurwa n’Abahouthi, birimo ibiri mu murwa mukuru wa Yemen, Sanaa, ndetse n’icyambu gikomeye cyo kuri icyo gihugu. Ibyo bitero byari bigamije kwangiza ubushobozi bw’abo barwanyi bwo gukoresha intwaro za misile n’indege zitagira abapilote.

Iran yatangaje ko yarashe indege ya gisirikare ya Amerika

Mu rundi ruhande, umutwe w’ingabo za Iran uzwi nka Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC) watangaje ko warashe indege ya gisirikare ya Leta Zunze Ubumwe za Amerika yo mu bwoko bwa MQ-9 Reaper, yari hejuru y’Inzira ya Hormuz (Strait of Hormuz).

Iyi nkuru yatangajwe n’igitangazamakuru cya Leta ya Iran, IRIB. Gusa, amakuru yatangajwe na Iran ntiyari yabonera gihamya yigenga, kandi mu makuru yatangajwe icyo gihe nta tangazo ry’ingabo za Amerika ryari ryemeza ko iyo ndege yarashwe.

MQ-9 Reaper ni indege ya gisirikare idatwarwa n’umupilote, ikoreshwa mu bikorwa byo kuneka, gukurikirana ibibera mu bice bitandukanye ndetse no kugaba ibitero bya gisirikare.

Inzira ya Hormuz aho Iran ivuga ko iyo ndege yarasiwe ni inzira y’ingenzi mu bucuruzi mpuzamahanga, kuko ari yo inyuramo igice kinini cy’ibikomoka kuri peteroli biva mu bihugu byo mu kigobe cy’Abarabu bijyanwa ku masoko atandukanye ku Isi.

Iran yavuze ko ishobora guhagarika intambara na Amerika

Hagati aho, Minisitiri w’Ububanyi n’Amahanga wa Iran, Abbas Araghchi, yatangaje ko igihugu cye cyiteguye guhagarika intambara na Leta Zunze Ubumwe za Amerika, mu gihe Washington yaba yemeye ibisabwa na Tehran.

Araghchi yavuze ko Iran ishaka igisubizo gishingiye ku biganiro bya dipolomasi, ariko ashimangira ko hakenewe ubwishingizi bw’uko Amerika itazongera kugaba ibitero kuri Iran nyuma y’amasezerano.

Yanze kandi igitekerezo cyo kohereza mu kindi gihugu ubutare bwa uranium Iran ifite bumaze gutunganywa ku kigero cya 60%, avuga ko iki ari ikibazo igihugu cye kidashobora kwemera ko gifatwaho icyemezo kidashyigikiye inyungu zacyo.

Iran kandi yagaragaje ko ishobora kwemera ibiganiro byerekeye gufungura Inzira ya Hormuz no kuganira na Amerika, mu gihe ibyo isaba byaba byubahirijwe. Amakuru yatangajwe avuga ko Qatar na Pakistan biri mu bihugu bifasha impande zombi mu kugeza ubutumwa hagati yazo.

Impungenge ku mutekano w’ubucuruzi n’ingufu ku Isi

Ibi bibaye mu gihe hakomeje kwiyongera impungenge ku mutekano w’inzira z’ingenzi z’ubwikorezi bwo mu nyanja, cyane cyane Inzira ya Hormuz n’Inyanja Itukura.

Inzira ya Hormuz ihuza Ikigobe cy’Abarabu n’Inyanja ya Oman, ikaba inzira y’ingenzi cyane inyuramo ibikomoka kuri peteroli byinshi bigemurirwa ibihugu bitandukanye ku Isi. Kuyifunga cyangwa kuyibangamira igihe kirekire bishobora gutuma ibiciro by’ibikomoka kuri peteroli bizamuka, ubwikorezi buhenda ndetse n’ubucuruzi mpuzamahanga bukomwa mu nkokora.

Ku rundi ruhande, Inyanja Itukura ni imwe mu nzira z’ingenzi zihuza ubucuruzi bwo mu Nyanja y’Abahinde n’inyanja ya Mediterane, binyuze ku muyoboro wa Suez. Ibitero bikomeje ku byambu, ku mato no ku bindi bikorwa remezo bishobora kugira ingaruka ku bukungu bw’ibihugu byinshi.

Abasesenguzi b'ibibazo by’umutekano mpuzamahanga bakomeje kugaragaza ko gukomeza kwiyongera kw’ibi bitero bishobora gutuma intambara yo mu Burasirazuba bwo Hagati igira ingaruka zirenga imbibi z’akarere, bityo hakaba hakenewe imbaraga za dipolomasi kugira ngo impande zihanganye zigere ku masezerano arambye.

Like This Post? Related Posts
Andika igitekerezo
Recent Comments