Perezida wa Leta Zunze Ubumwe za Amerika, Donald Trump arateganya guhagarika ibitero bya gisirikare kuri Iran, nubwo umuhora wa Hormuz wakomeza gufungwa. Aya makuru yatangajwe n’ikinyamakuru The Wall Street Journal, kivuga ko Trump yabiganiriyeho n’abajyanama ba hafi mu rwego rwo kugabanya igihe intambara imara.
Nk’uko
ayo makuru abivuga, ubuyobozi bwa Amerika bwasanze gufungura uwo muhora
w’ingenzi w’ubucuruzi bwo mu nyanja bishobora gutwara igihe kirenze icyari
giteganyijwe cy’ibyumweru bine kugeza kuri bitandatu. Ibi byatumye Trump
atekereza ku buryo bwo guhagarika imirwano hakiri kare, aho gukomeza ibikorwa
bya gisirikare bishobora kuramba.
Icyakora,
mbere yo kugera kuri uwo mwanzuro, Amerika bivugwa ko yabanje kugera ku ntego
zimwe na zimwe za gisirikare. Harimo kwangiza ku buryo bukomeye ingabo za Iran
zirwanira mu mazi ndetse n’ububiko bwayo bw’ibisasu bya misile, ibintu bifatwa
nk’intambwe ikomeye mu kugabanya ubushobozi bw’igisirikare cya Iran.
Nyuma
y’ibi bikorwa bya gisirikare, ubutegetsi bwa Trump bushobora guhindura ingamba
bukibanda ku gitutu cya dipolomasi, bugamije guhatira Iran kongera gufungura
umuhora wa Hormuz. Uyu muhora ni ingenzi cyane ku bucuruzi bw’isi, cyane cyane
mu bijyanye na peteroli.
Ku
ruhande rwa leta ya Amerika, White House ntiyagize byinshi ivuga kuri aya
makuru, ahubwo yerekeje ku byo Marco Rubio yatangaje mu kiganiro yahaye Al
Jazeera. Rubio yavuze ko uwo muhora “uzafungurwa mu buryo bumwe cyangwa
ubundi,” agaragaza ko Amerika ishobora gukoresha inzira zitandukanye zirimo
dipolomasi cyangwa izindi ngamba zikomeye.
Akamaro
ka Hormuz ku bukungu bw’isi
Umuhora
wa Hormuz uhuza inyanja ya Persian Gulf n’Inyanja itukura, kandi unyuramo igice
kinini cya peteroli icuruzwa ku isi. Bivugwa ko hafi 20% bya peteroli yose
icuruzwa ku rwego mpuzamahanga inyura muri uwo muhora.
Ibihugu
nka Iran na Oman ni byo biwegereye, bigatuma uba ahantu h’ingenzi cyane ariko
hanateje impungenge z’umutekano mu bihe by’umwuka mubi wa politiki.
Ingaruka
zishoboka
Icyemezo
cyo guhagarika intambara kidategereje gufungura uwo muhora gishobora kugira
ingaruka zitandukanye:
• Kugabanya umuvuduko w’intambara
n’umutekano muke mu karere
• Gushyira imbere ibiganiro bya dipolomasi
hagati y’impande zirebwa
• Ariko kandi, gukomeza gufungwa k’uwo
muhora bishobora kuzamura ibiciro bya peteroli ku isi
Mu
gihe ibiganiro bya dipolomasi byagenda neza, bishobora gufasha mu kugabanya
umwuka mubi hagati y’ibihugu no kugarura ituze ku isoko mpuzamahanga.