Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) yatangaje gahunda nshya igamije kuvugurura no gukaza umutekano mu bucukuzi bw’amabuye y’agaciro, ishyiraho umutwe wihariye ufite imiterere ya gisirikare uzajya urinda ibirombe ndetse ugenzure imikorere y’uru rwego rufatiye runini ubukungu bw’igihugu.
Uyu mutwe mushya wiswe “Mining Guard”, washyizweho ku bufatanye bw’inzego zitandukanye za Leta, ukaba ari igitekerezo cyaturutse kuri Perezida Félix Tshisekedi mu rwego rwo gukumira imicungire mibi, ubujura bw’amabuye y’agaciro no kunoza uburyo bwinjiriza igihugu amafaranga.
Umuyobozi w’urwego rushinzwe ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro muri RDC, Rafael Kabengele, yavuze ko uyu mutwe uzaba ufite inshingano nyamukuru zo: kurinda umutekano w’ibirombe, kugenzura iyubahirizwa ry’amategeko agenga ubucukuzi, no gukurikirana inzira amabuye anyuramo kuva acukuwe kugeza yoherejwe hanze.
Uko uyu mutwe uzubakwa
Mu cyiciro cya mbere, biteganyijwe ko uzatangirana n’abakozi bari hagati ya 2,500 na 3,000, bazahabwa imyitozo ya gisirikare n’iy’umwuga mbere yo gutangira imirimo yabo mu kwezi k’Ukuboza 2026. Intego ya Leta ni uko kugeza mu 2028, uyu mutwe uzaba umaze kugera ku bantu 20,000 bazacunga ibirombe 22 biri hirya no hino mu gihugu.
Uyu mushinga washyizwemo ingengo y’imari igera kuri miliyoni 100 z’amadolari y’Amerika, ukaba wanatewe inkunga n’ibihugu birimo United States na United Arab Emirates.
Impamvu y’iyi gahunda
RDC ni kimwe mu bihugu bikize cyane ku mutungo kamere ku isi, cyane cyane mu mabuye y’agaciro nka coltan, cobalt, zahabu n’ayandi menshi akenerwa cyane mu ikoranabuhanga rigezweho. Nubwo bimeze bityo, igihugu cyakomeje kurangwa n’imicungire mibi, ubucuruzi bunyuranyije n’amategeko ndetse n’intambara zishingiye kuri uwo mutungo, cyane cyane mu burasirazuba bwacyo.
Hari n’ibirombe bikomeye nka Rubaya, kimwe mu bicukura coltan nyinshi ku isi, kuri ubu biri mu bice bigenzurwa n’umutwe wa AFC/M23. Ibi bituma Leta ishaka kongera ubushobozi bwo kugenzura neza umutungo wayo no kuwubyaza inyungu abaturage.
Impinduka zitezwe
Umutwe wa “Mining Guard” uzasimbura abasirikare basanzwe bari bashinzwe kurinda ibirombe, ukazibanda cyane ku gukurikirana neza ubucukuzi n’itangwa ry’amabuye y’agaciro ku isoko mpuzamahanga mu buryo buboneye kandi bubahirije amategeko.
Abagize uyu mutwe bazajya banagenzura ubwikorezi bw’amabuye y’agaciro kuva aho acukuwe kugeza ku mipaka y’igihugu cyangwa ku byambu asohokeramo, hagamijwe gukumira ubucuruzi bwa magendu no kongera amafaranga yinjira mu isanduku ya Leta.
Inzitizi n’ibibazo bikiriho
Nubwo iyi gahunda igamije kuzana impinduka, iracyahura n’imbogamizi zikomeye zirimo umutekano muke mu burasirazuba bw’igihugu, aho imitwe yitwaje intwaro ikomeje kugenzura ibice by’ingenzi by’ibirombe.
Byongeye kandi, nubwo RDC ifite umutungo kamere ubarirwa agaciro ka tiriyari 25 z’amadolari utarakorwaho, abaturage benshi baracyari mu bukene bukabije, bigaragaza icyuho kinini hagati y’ubukire bw’igihugu n’imibereho y’abagituye.
Ishyirwaho rya “Mining Guard” rishobora kuba intambwe ikomeye mu guhindura uburyo umutungo kamere wa RDC ucungwa. Ariko, impinduka nyazo zizashingira ku bushobozi bwa Leta bwo guhangana n’ibibazo by’umutekano, ruswa n’inyungu z’ibihugu n’amatsinda bifite aho bihuriye n’uru rwego.
Like This Post? Related Posts