U Rwanda na
Kenya byageze ku ntambwe ikomeye mu guteza imbere ubufatanye mu rwego
rw’ingufu, nyuma y’uko ubwato MT Sea Wolf bugejeje muri Kenya toni 40,000 bw’ibikomoka
kuri peteroli bitunganyijwe, ari zo mizigo ya mbere ya peteroli itumijwe
n’Ikigo cy’Igihugu gishinzwe Ingufu mu Rwanda (Rwanda National Energy Company –
RNEC).
Ubwo bwato
bwageze kuri Kipevu Oil Terminal 2 (KOT2) icungwa na Kenya Pipeline Company,
aho bwatangije ku mugaragaro igikorwa gifatwa nk’intambwe nshya mu bufatanye
bw’ibihugu byombi mu bijyanye no kubona no kugeza ibikomoka kuri peteroli ku
isoko.
Kugera kwa
MT Sea Wolf muri KOT2 bifatwa nk’ikimenyetso cy’ingenzi cy’icyerekezo u Rwanda
na Kenya bihuriyeho cyo gukomeza guteza imbere umutekano w’ingufu, ubufatanye
bw’ibihugu byo mu karere ndetse no kongera ubushobozi bw’imiyoboro itwara
ibikomoka kuri peteroli, kugira ngo itangwa ryabyo rirusheho kwizerwa.
Mu muhango
wo kwakira uyu mutwaro, Minisitiri wa Leta Zingiro Armand, wari
uhagarariye Guverinoma y’u Rwanda, yashimangiye ko u Rwanda rwiyemeje gukomeza
gushimangira umubano n’ubufatanye rufitanye na Kenya, ndetse no guteza imbere
intego rusange yo kurushaho guhuza ibihugu byo mu Karere k’Afurika
y’Iburasirazuba, cyane cyane binyuze mu Muryango wa Afurika y’Iburasirazuba
(EAC).
Yagaragaje
icyizere ko ukuza kwa MT Sea Wolf ari intangiriro y’ibindi bikorwa byinshi
by’ubufatanye, anavuga ko hategerejwe ko hari andi mato azakomeza kugera muri
Kenya afite ibicuruzwa bigenewe u Rwanda.
Iyi ntambwe
kandi igaragaza umuhate w’ibihugu byombi wo gukoresha ubufatanye bw’akarere mu
gukemura ibibazo bijyanye n’umutekano w’ingufu, mu gihe ibikomoka kuri peteroli
bikomeje kugira uruhare rukomeye mu bikorwa by’ubwikorezi, inganda n’iterambere
ry’ubukungu.
Kwinjira kwa
RNEC muri ubu buryo bwo gutumiza no kwakira ibikomoka kuri peteroli binyuze ku
bikorwa remezo byo muri Kenya bishobora gukomeza guteza imbere imikoranire
y’ibihugu byombi, by’umwihariko mu bijyanye no gutwara, kubika no kugeza
ibikomoka kuri peteroli ku masoko yo mu karere.
U Rwanda na
Kenya bikomeje gushimangira ko ubufatanye nk’ubu bushobora kugira uruhare mu
kongera umutekano w’itangwa ry’ingufu, gushyigikira ibikorwa by’ubucuruzi no
guteza imbere ubukungu bw’ibihugu byombi ndetse n’Akarere k’Afurika
y’Iburasirazuba muri rusange.
Uyu mutwaro
wa mbere wa toni 40,000 rero ubaye ikimenyetso cy’indi ntambwe mu bufatanye
hagati y’u Rwanda na Kenya, aho ibihugu byombi bikomeje gushaka uburyo bwo
gukoresha ibikorwa remezo n’ubufatanye bw’akarere mu rwego rwo guteza imbere
ubucuruzi, ingufu n’iterambere rirambye.